Makaleler, 2010-03 : İndirimli Kurumlar Vergisi Uygulaması.

 16.07.2009 tarih ve 27290 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 2009/15199 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile belirlenen yatırım teşviklerini 2010-01 sayılı makalemizde incelemiştik.

 Söz konusu devlet yardımlarının belki de en önemlisi indirimli K.V. uygulamasıdır. Bu yazımızda konuyla ilgili görüşlerimize yer verilecektir.

 5838 sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanunu’ na, 32 nci maddeden sonra gelmek üzere 32/A maddesi eklenmiştir.

Bu uygulamayla ilgili önemli noktaları işaret edersek:

1. Uygulama her ne kadar “indirimli kurumlar vergisi” adı ile anılsa da gelir vergisi mükellefleri için de geçerlidir.
2. İndirimli vergi oranından faydalanmak için teşvik belgesi almak gereklidir.
3. İndirimli oran uygulamasına yatırımın kısmen ya da tamamen faaliyete geçtiği geçici vergi döneminde başlanır.
4. Bazı sektörler uygulamadan yararlanamayacaktır. Bunlar:
a. Finans ve sigortacılık sektörleri,
b. İş ortaklıkları,
c. Taahhüt işleri,
d. Yap-işlet modeli ile elektrik enerjisi üretim tesislerinin kurulması ve işletilmesi ile enerji satışının düzenlenmesi hakkındaki 4238 sayılı Kanun kapsamındaki yatırımlar,
e. Bazı yatırım ve hizmetlerin Yap-İşlet modeli çerçevesinde yapılması hakkındaki 3996 sayılı Kanun kapsamındaki yatırımlar,
f. Rödövans sözleşmelerine bağlı olarak yapılan yatırımlardır.
5. Yatırıma katkı tutarı, tahsilinden vazgeçilen vergiyi; yatırıma katkı oranı ise bu tutarın, toplam yatırımlara bölünmesi sureti ile bulunacak oranı ifade etmektedir.
6. Süregelen faaliyetleri ve mevcut yatırımları olan işletmelerde yapılacak tevsi yatırım teşvik belgesine bağlanır ve buradan elde edilen kazanç, işletme bütünlüğü çerçevesinde ayrı hesaplarda izlenebilir ise indirimli vergi oranı bu kazanca uygulanır. Bu yatırıma isabet eden kazanç ayrı bir şekilde  tespit edilemiyor ise dönem sonunda yapılan tevsi yatırım tutarı, aktife kayıtlı toplam sabit yatırım tutarına ( devam eden yatırım tutarları dahil ) oranlanır. Burada sabit kıymetlerin kayıtlı değeri yeniden değerlenmiş tutarları üzerinden değerlendirilmelidir. Kısaca, ben yatırım teşvik belgesi ile yatırım yaparım ve oluşan kazancın tamamında indirimli vergi oranından yararlanırım düşüncesi yanlıştır. Bu ifadeyi daha açık ifade edersek;
a. Sadece teşvik belgesine bağlanan yatırımlar dolayısı ile elde edilen kazançlar indirimli orana tabi vergi öderler, indirimli vergi tutarı yatırıma katkı oranına ulaşınca bu hak sona erer,
b. Eğer daha önceden gelen yatırımlar dolayısı ile kazanç mevcutsa, bu kısma normal vergi oranı uygulanır.
7. Mevcut düzenlemeler yatırıma başlama tarihine özel önem atfetmektedir. Yatırım düşünen gerçek kişi ve kurumların teşvik belgelerini 31.12.2010 tarihine kadar çıkarmaları isabetli olacaktır. Çünkü bu tarihten sonraki yatırımlar için indirimli vergi oranı artmaktadır. 31.12.2010 tarihine kadar yatırıma başlanması durumunda, bölgeler itibariyle yatırıma katkı oranları, birinci bölgede % 20, ikinci bölgede %30, üçüncü bölgede %40, dördüncü bölgede % 60 oranındadır.

     Buraya kadar incelediğimiz indirimli kurumlar vergisi uygulamasını bir örnekle pekiştirelim:
     III. bölgede yer alan Kayseri ilinde bulunan bir şirketin, teşvik kapsamında bulunan bir sektöre, teşvik belgesi alarak, 2010 yılı içinde 4.000.000.- TL. tutarında yatırım yapıldığını varsayalım.

1 TEŞVİK KAPSAMINDAKİ HARCAMALAR 4.000.000.-
2 YATIRIMA KATKI ORANI % 40
3 YATIRMA KATKI TUTARI ( 1*2) 1.600.000.-
4 K.V. ORANI % 20
5 K.V. İNDİRİM ORANI % 80
6 İNDİRİMLİ K.V. ORANI % 4
 
      Bu kurum, yaptığı yeni yatırıma isabet etmek şartıyla 1.600.000.- TL. tutarına ulaşılıncaya kadar indirimli K.V. ödeyecektir.

     Diyelim ki yatırım 2011 yılında kısmen veya tamamen bitti ve kurum indirimli K.V.’ den yararlanmak istedi, 2011-2014 yılları arası K.V. matrahları da aşağıda rakamlara tekabül etti. Ödenecek vergi ve sağlanan destek aşağıdaki tabloda verilmektedir:

                                                                                          2011           2012                2013           2014          TOPLAM
K.V.  MATRAHI                                                          1.000.000.-  2.000.000.-  3.000.000.- 4.000.000.-  10.000.000.-
NORMAL K.V. (0,20)                                                   200.000.-     400.000.-     600.000.-    800.000.-      2.000.000.-
K.V. İNDİRİMİ ( 0.80)                                                  160.000.-     320.000.-     480.000.-    640.000.-      1.600.000.-
ÖDENECEK K.V. ( % 4)                                               40.000.-       80.000.-     120.000.-    160.000.-          400.000.-
Y. KATKI TUTARI                                                        160.000.-     320.000.-      480.000.-    640.000.-      1.600.000.-

     Bu tablonun anlamı şudur: Kurallarına ve mevzuata uygun yatırım sayesinde normal şartlarda tahakkuku gereken 2.000.000.- TL. kurumlar vergisi, 400.000.- TL. olarak ödeniyor, bakiye 1.600.000.- TL. ise yatırıma katkı tutarı olarak hazine tarafından karşılanıyor.

Kayseri, 13.01.2010.

Saygılarımızla, 
Çınaroğlu YMM.